Sultansuyu

Sultansuyu Nereden Doğar ve Nereye Dökülür?Sultansuyu, Doğu Anadolu Bölgesi'nin en önemli tarım ve kültür merkezlerinden biri olan Malatya il sınırları içerisinde hayat bulan, bölgenin tarımsal faaliyetleri için adeta bir can damarı niteliği taşıyan kıymetli bir akarsudur. Kaynağını, Güneydoğu Toroslar'ın bir uzantısı olan ve Malatya'nın güney batısını engebelendiren yüksek rakımlı dağlık alanlardan, özellikle kar sularının beslediği berrak pınarlardan alır. Coşkun ve soğuk sularıyla bilinen Sultansuyu, kuzeydoğu yönünde akışa geçerek Malatya'nın verimli ovalarına doğru iner. Çay, yolculuğu boyunca çevresindeki tarım arazilerine can vererek ilerler. Sultansuyu'nun döküldüğü yer ise, bölgenin bir diğer büyük ve önemli su kaynağı olan Tohma Çayı'dır. Tohma Çayı ile birleştikten sonra, bu güçlü sular hep birlikte yol alarak Fırat Nehri'nin devasa sistemine, günümüzde ise Karakaya Baraj Gölü'nün mavi sularına karışır. Fırat havzasının ayrılmaz bir parçası olan Sultansuyu, hem debisi hem de taşıdığı alüvyonlar ile bulunduğu coğrafyanın topografyasını binlerce yıldır şekillendirmektedir.Sultansuyu Havzası ve Geçtiği İllerSultansuyu havzası bütünüyle Malatya ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Çay, Doğanşehir ve Akçadağ ilçeleri topraklarından geçerken oldukça verimli ve geniş bir vadi oluşturur. Havzanın iklimi, Doğu Anadolu'nun sert karasal iklimi ile Güneydoğu'nun daha ılıman etkileri arasında bir geçiş özelliği gösterir. Kış aylarında havzanın yüksek kesimlerine düşen kalın kar örtüsü, ilkbahar ve yaz başlarında eriyerek Sultansuyu'nun debisinin zirveye ulaşmasını sağlar. Çayın geçtiği havza, dünya çapında üne sahip olan Malatya kayısısının en kaliteli şekilde yetiştiği mikro-klima alanlarından biridir. Akarsuyun etrafında oluşan yeşil şeritler, kavak ve söğüt ağaçlarından oluşan doğal koridorlar, bölgedeki yaban hayatı ve kuş türleri için sığınak görevi görür. Havzadaki yerleşim yerlerinin sosyal ve ekonomik kültürü, yüzyıllardır Sultansuyu'nun bereketli suları etrafında şekillenmiş, türkülere ve efsanelere konu olmuştur.Tarımsal Sulama ve Hidroelektrik ÖnemiSultansuyu'nun en büyük önemi, Malatya ovasının ve özellikle Akçadağ yöresinin tarımsal üretimindeki tartışılmaz rolüdür. Bu bölgede yetiştirilen ihraçlık kayısılar başta olmak üzere, elma, üzüm ve çeşitli hububat ürünlerinin kaliteli rekolteler verebilmesi tamamen bu su kaynağının varlığına bağlıdır. Bu hayati önemi sürekli ve kontrol edilebilir kılmak amacıyla akarsu üzerinde Sultansuyu Barajı inşa edilmiştir. 1993 yılında tamamlanan bu toprak dolgu baraj, 62.5 hektometreküp su depolama hacmiyle devasa bir sulama alanına hizmet etmektedir. Baraj sayesinde, yaz aylarında yaşanan kuraklık dönemlerinde bile binlerce hektar tarım arazisi su sıkıntısı çekmeden sulanabilmektedir. Ayrıca, Sultansuyu'nun kollarından birini kontrol eden Polat Barajı da 21 hektometreküplük kapasitesiyle yöre tarımına destek veren bir diğer önemli yapıdır. Bu tesisler, taşkınları önleme ve erozyon kontrolü gibi ekolojik faydalar sağlamanın yanı sıra, bölgedeki kırsal kalkınmanın, istihdamın ve gıda güvenliğinin en büyük teminatları arasında yer almaktadır.